Gitary elektryczne

Ukulele elektryczne i elektroakustyczne: wybór w zależności od zastosowania – na scenie, w studiu lub do gry ze wzmocnieniem

Ukulele elektryczne to nie ukulele akustyczne z dodatkowym kablem. Kwestia korpusu, systemu przetworników i przedwzmacniacza ma bezpośredni wpływ na brzmienie po wzmocnieniu, zachowanie na scenie oraz kompatybilność z łańcuchem przetwarzania sygnału. Przed zakupem należy rozróżnić dwie rodziny instrumentów, które nie odpowiadają tym samym potrzebom: elektroakustyczne z korpusem pustym i wbudowanym przetwornikiem oraz solid body z korpusem pełnym, zaprojektowane wyłącznie do gry ze wzmocnieniem.

Ukulele elektroakustyczne z korpusem pustym: czujnik piezoelektryczny pod nakładką jako standard

Większość elektroakustycznych ukulele dostępnych w przedziale cenowym 80–300 euro jest wyposażona w przetwornik piezoelektryczny umieszczony pod nakładką mostka. Ten rodzaj przetwornika przekazuje drgania mechaniczne drewna bezpośrednio do przedwzmacniacza, omijając rezonans płyty przedniej, co daje brzmienie o silnej obecności w średnich tonach i wyraźnym ataku, ale mniej naturalnego ciepła niż w przypadku mikrofonu pojemnościowego. W przypadku gitary tenorowej o menzurze 66 cm z płytą przednią z klejonego mahoniu brzmienie po wzmocnieniu będzie się różnić od brzmienia analogicznego modelu z litego świerku: lita płyta przednia zachowuje szerszą dynamikę nawet przy przetworniku piezoelektrycznym, zwłaszcza w niuansach pianissimo.

Wbudowany przedwzmacniacz stanowi różnicę między instrumentem przyjemnym w grze a instrumentem nadającym się do użytku w rzeczywistych warunkach. Przedwzmacniacz 3-pasmowy (niskie, średnie, wysokie tony) z chromatycznym tunerem igłowym i wskaźnikiem naładowania baterii to minimalne wymagania funkcjonalne do użytku scenicznego. Systemy Fishman Isys+ lub LR Baggs Five.O są uznanymi wzorcami w tym segmencie, montowanymi w modelach takich jak Kala KA-SSTU-C-CE lub niektórych modelach Ortega z serii Timber. W cenie poniżej 100 euro dostarczane przedwzmacniacze to zazwyczaj systemy bezmarkowe z 2-pasmowym korektorem i tunerem o zmiennej precyzji.

Elektryczne ukulele z pełnym korpusem: do wzmocnienia bez sprzężenia zwrotnego i gry z efektami

Ukulele z pełnym korpusem, takie jak Risa Uke Solid lub niektóre modele Eleuke, nie mają korpusu rezonansowego, co eliminuje ryzyko sprzężenia zwrotnego na scenie. Brzmienie akustyczne bez wzmocnienia jest praktycznie nieobecne, co sprawia, że nie nadają się one do gry bez wzmacniacza. Z drugiej strony sygnał na wyjściu jack 6,35 mm jest czysty, stabilny i nadaje się do przetwarzania za pomocą efektów (pogłos, chorus, delay) bez zakłóceń rezonansowych, które generują korpusy puste na scenie przy dużej głośności. Tenor z korpusem pełnym waży od 600 do 900 g w zależności od drewna, z którego wykonano korpus (okoumé, lipa, lite mahoń), w porównaniu z 400–550 g w przypadku akustycznego tenora o porównywalnej jakości.

Kryteria techniczne pozwalające porównać ukulele elektryczne przed zakupem

Format i menzura: sopran (53 cm, ~340 mm menzury) dla osób o mniejszych dłoniach, koncert (58 cm, ~380 mm) dla wszechstronności, tenor (66 cm, ~432 mm) dla niskiego zakresu i dostępu do wysokich pozycji, baryton (76 cm, ~490 mm, strojenie DGBE) dla gitarzystów w okresie przejściowym
Rodzaj przetwornika: piezo pod nakładką (wyraźny atak, czuły na nacisk palców), przetwornik magnetyczny w otworze rezonansowym (cieplejsze brzmienie, kompatybilny z mechanicznymi basami), wewnętrzny przetwornik pojemnościowy (naturalne brzmienie, czuły na sprzężenia sceniczne)
Przedwzmacniacz: sprawdź markę (Fishman, Shadow, LR Baggs vs bezmarkowy), liczbę pasm korektora, obecność chromatycznego tunera igłowego, napięcie baterii (zasilacz 9 V lub baterie AA) oraz deklarowaną żywotność (minimum 20 godzin ciągłej pracy)
Nakładka na prog i stroiki: nakładka na prog z kości lub Tusq w gitarze elektroakustycznej poprawia intonację podczas gry bez wzmocnienia i zmniejsza punkty nacisku zakłócającego na czujniku piezoelektrycznym; stroiki z przekładnią 18:1 są wymagane, gdy instrument musi utrzymać strojenie między dwoma setami

Struny i kompatybilność w elektroakustycznym ukulele tenorowym

Struny mają bezpośredni wpływ na sygnał odbierany przez przetwornik piezoelektryczny. Struny z fluorowęglowodoru (Worth, Aquila Super Nylgut) dają jaśniejszy sygnał z wyraźniejszym atakiem niż standardowy zestaw nylonowy. W przedwzmacniaczu z korektorem można to skompensować, ale podstawowy charakter brzmienia pozostaje uzależniony od strun. Struny Aquila Nylgut, w które standardowo wyposażona jest większość modeli z niższej półki, są funkcjonalne, ale okazują się mniej odpowiednie do gry z wzmocnieniem i intensywnym pickingiem niż struny fluorowęglowe Worth BM lub Worth CM. Wymiana strun to inwestycja rzędu 8–18 euro, która może zmienić brzmienie gitary elektroakustycznej za 130 euro w sposób bardziej zauważalny niż jakakolwiek regulacja korektora.

Elektryczna ukulele dla początkujących: ograniczenia związane z wyborem zbyt niskiej klasy instrumentu

Elekroakustyczny instrument za 60 euro z bezmarkowym przetwornikiem piezoelektrycznym i 2-pasmowym przedwzmacniaczem często generuje zakłócenia o niskiej częstotliwości związane ze słabym ekranowaniem kabla wewnętrznego lub źle przefiltrowanym przedwzmacniaczem. Problem ten nie występuje w domu przy podłączeniu do głośnika próbnego o niskiej głośności, ale staje się nie do opanowania na scenie przy wzmacniaczu o mocy 50 W lub większej. Próg wejściowy dla gitary elektroakustycznej, którą można faktycznie wykorzystać na scenie bez wcześniejszych regulacji technicznych, wynosi około 120–150 euro, przy przedwzmacniaczu znanej marki oraz widocznym i ekranowanym okablowaniu wewnętrznym. Poniżej tego poziomu budżet jest odpowiedni wyłącznie do gry z wzmocnieniem w domu przy umiarkowanej głośności.

Do zastosowań mieszanych, codziennej gry akustycznej i sporadycznych występów scenicznych, format koncertowy elektroakustyczny z górną płytą z laminowanego mahoniu, przetwornikiem piezoelektrycznym Shadow lub Fishman oraz mechanikami z przekładnią zębatą pokrywa 90% sytuacji bez ograniczeń dotyczących wagi i transportu. Model elektroakustyczny typu tenor jest niezbędny, gdy repertuar wymaga pozycji poza 12. progiem lub gdy muzyk ma doświadczenie w grze na gitarze i poszukuje napięcia strun oraz rozstawu progów bardziej zbliżonego do swoich standardów.